درباره سلامت لثه بیشتر بدانیم

اگر سوال کنید اصلی ترین بخش یک لبخند ملیح چیست ؟معلوم است که همه می گویند دندانها ،به لبخند زیبایی و ملاحت میدهد. ولی علاوه بر سلامت و زیبایی دندان ها اهمیت سالم بودن لثه هم بسیار مهم است، تا اندازه ای که دندانی که لثه زیبایی نداشته باشد زیبایی دندان را نیز از دست خواهد داد و موقع خندیدن دندان زشت جلوه میکند. معمولا تا لثه دچار بیماری نشود هیچ کس به آن اهمیتی نمیدهد و همین مورد باعث میشود که لثه آرام آرام بیمار شود و سلامت خودرا از دست بدهد.
ویژگی یک لثه سالم
لثه سالم صورتی‌رنگ بوده و سفت و محکم به استخوان زیرین چسبیده و نمایی شبیه پوست پرتقال دارد یعنی دانه‌دانه است. از طرف دیگر لثه سالم فاقد تورم، قرمزی و خونریزی بوده و در محل تماس با دندان کاملا صاف و دارای لبه تیز است که اصطلاحا به آن لبه چاقویی می‌گویند. رنگ صورتی لثه سالم در برخی افراد که رنگ چهره تیره دارند، ‌ممکن است به صورت لکه‌های قهوه‌ای‌رنگ دیده شود. اگر سایر علائم لثه سالم وجود دارد و فقط رنگ آن قهوه‌ای است این لثه سالم است.
همه دردسرها به خاطر پلاک
ما در حفره دهان ۲ بیماری عمده داریم؛ پوسیدگی و بیماری لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان. هر دوی اینها هم به دنبال تشکیل پلاک میکروبی روی سطوح دندان ایجاد می‌شوند. پلاک میکروبی لایه‌ای بی‌رنگ است که روی سطوح سخت محیط دهان(مثل دندان یا روکش‌) تشکیل می‌شود. پلاک میکروبی در ابتدای تشکیل قابل رویت نیست و به راحتی با مسواک زدن پاک می‌شود ولی شست‌وشو فقط با آب یا دهانشویه‌های معمولی آن را پاک نمی‌کند بنابراین باید برای پاک کردن آن از وسایلی مکانیکی مانند مسواک و خمیر دندان و نخ دندان استفاده کرد. اگر پلاک میکروبی هر روز یا در مراحل اولیه از سطح دندان تمیز نشود، املاح موجود در بزاق و مواد غذایی در آن رسوب کرده و منجر به ایجاد جرم می‌شود که یک بافت سفت و سخت است.
متهم اصلی
جرم در واقع یک کانون عفونی است. جرم دندان علاوه بر اینکه برای لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان بیماری‌زا بوده و باعث ایجاد عفونت می‌شود، به دلیل داشتن سطحی ناهموار منجر به تجمع بیشتر پلاک نیز می‌شود و همین پلاک عفونت و التهاب لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان (مثل استخوان نگهدارنده دندان) را تشدید می‌کند. با عمل جرم‌گیری تعداد این میکروب‌ها در دهان به مراتب کمتر می‌شود. برخلاف تصور بسیاری از مردم، جرم با مسواک زدن پاک نشده و برای برداشتن آن باید بیمار به دندانپزشک مراجعه کرده و وی با ابزار دستی یا ماشینی برای بیمار عمل جرم‌گیری را انجام دهد.
آیا جرم‌گیری به دندان صدمه می‌زند؟
این شاید رایج‌ترین پرسشی است که یک دندانپزشک در طول دوران کاری خود با آن روبه‌رو می‌شود. باید گفت این تصور کاملا غلط است. عمل جرم‌گیری به هیچ‌وجه برای دندان مضر نیست و باعث صدمه زدن به دندان یا برداشت مینای دندان نشده و به هیچ‌وجه قادر به تراش دادن دندان نیست. در واقع قدرت این دستگاه‌ها کمتر از حدی است که بتواند مینای دندان را بردارد.
‌از کجا بفهمیم لثه دچار مشکل است
علائم بیماری لثه که به صورت متداول افراد را به سمت درمان سوق می‌دهد می‌تواند یک یا ترکیبی از موارد زیر باشد:
تغییر رنگ لثه به سمت قرمزی، خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا خوردن مواد خوراکی سخت مانند سیب یا هویج، جدا شدن لثه از دندان، بو و طعم بد دهان، لقی دندان‌ها، حرکت و چرخش دندان از محل اولیه خود، گیر غذایی، احساس فشار بین دندان‌ها و آرامش آن پس از استفاده از خلال یا نخ دندان.
نکته مهم اینکه در اغلب موارد درد وجود ندارد و این قضیه باعث بی‌توجهی بسیاری از بیماران می‌شود اما با مشاهده علائم اولیه و درمان آن می‌توان از عوارض جدی از دست دادن دندان جلوگیری کرد.
وقتی فقط لثه عفونی است
اگر عفونت و التهاب تنها به بافت لثه محدود باشد به آن ژنژویت می‌گویند. ژنژیویت خفیف‌ترین نوع از بیماری‌های لثه است که باعث ایجاد لثه‌ای متورم و قرمز شده که به آسانی خونریزی می‌کند. این نوع بیماری عموما متعاقب کنترل نامناسب بهداشت دهان ایجاد شده و به دلیل اینکه التهاب به بافت‌های زیرین (استخوان و الیاف نگهدارنده دندان) نفوذ نکرده با جرم‌گیری و رعایت کامل بهداشت دهان درمان شده و عوارض آن کاملا برگشت‌پذیر است.
وقتی کارد به استخوان می‌رسد
با گذشت زمان و عدم درمان ژنژویت، پلاک به فضای زیر لثه گسترش پیدا کرده و مواد سمی حاصل از میکروب‌های پلاک به همراه واکنش‌های التهابی بدن باعث تخریب استخوان و بافت‌های نگهدارنده دندان شده و در نهایت باعث لقی دندان و از دست رفتن آن می‌شود. در این حالت بیمار دچار پریودونتیت شده است. این مراحل نیز عموما کند و بدون درد پیش می‌رود. پریودنتیت زیرگروه‌های متعددی دارد که عمده‌ترین آنها شامل این موارد است: پریودنتیت مزمن که معمولا در افراد بالای ۴۰ سال بروز می‌کند، پریودنتیت پیشرونده در سنین پایین و گاهی با پیش‌زمینه فامیلی و ‌ژنتیک و نیز پریودنتیت مرتبط با بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت، بیماری‌های قلبی-عروقی و بیماری‌های تنفسی.